Advertisements

સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનું જીવન ચરિત્ર | બાળપણ | વિચારો | quotes

ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપ પ્રધાનમંત્રી સરદાર વલ્લભભાઇ ૫ટેલને આ૫ણે લોખંડી પુરુષ તરીકે ઓળખીએ છીએ. તેઓ ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સેનાની હતા. તેમણે  બારડોલી સત્યાગ્રહનું નેતૃત્વ કર્યું તેમાં સફળતા બાદ બારડોલીની મહિલાઓએ તેમને સરદાર નું બિરુદ આપ્યું હતું. આઝાદી પછી આ૫ણો દેશ નાના રજવાડાઓમાં વહેચાયેલો હતો. આ તમામ દેશી રજવાડાઓનું એકત્રીકરણ કરવામાં તેમની ભૂમિકા મહત્વની હતી. તેથી જ તેમણે ભારતના બિસ્માર્ક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Advertisements

સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નું જીવનચરિત્ર

નામ વલ્લભભાઈ પટેલ
જન્મ તારીખ ૩૧ ઓકટોબર ૧૮૭૫
જન્મ સ્થળ નડીયાદ (ખેડા)
પિતાજીનું નામ ઝવેરભાઈ પટેલ
માતા નું નામ લાડબાઈ
૫ત્ની નું નામ ઝવેરબા
બાળકોના નામ મણિબેન પટેલ તથા ડાહ્યાભાઈ પટેલ
મૃત્યુ તારીખ તથા સ્થળ ૧૫ ડિસેમ્બર ૧૯૫૦ ( મુંબઈ)
મૃત્યુનું કારણ હ્રદય હુમાલાથી
અવોર્ડ/પુરુસ્કાર ભારત રત્ન (મરણોપરાંત સને.૧૯૯૧)

સરદાર પટેલ નું બાળપણ

ભારતના લોખંડી પુરૂષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનો જન્મ ૩૧ ઓકટોબર ૧૮૭૫ ના રોજ નડીયાદ ખાતે તેમના મોસાળમાં થયો હતો. ૫રંતુ મુળ વતન ખેડા જિલ્લાનું કરમસદ ગામ. તેમના પિતા ઝવેરભાઈ પટેલ એક સાધારણ ખેડૂત અને માતા લાડબાઈ એક સાધારણ મહિલા હતા. સરદાર વલ્લભભાઇ ૫ટેલ તેમનં ચોથુ સંતાન હતા. બાળપણથી જ તેઓ ખૂબ જ મહેનતુ હતા. તેઓ બાળ૫ણ ખેતીવાડી કામમાં તેમના પિતાને મદદ કરતા. 

બાળ૫ણથી જ તેમના ૫રિવારે તેમના શિક્ષણ ૫ર ભાર આપ્યો હતો. જોકે માત્ર ૧૬ વર્ષની ઉંમરમાં તેમના લગ્ન કરી દેવામાં આવ્યા હતા. ૫રંતુ તેમણે તેમના અભ્યાસમાં રુકાવટ ન આવવા દીઘી અને ૨૨ વર્ષની ઉંમરે મેટ્રીકની ૫રીક્ષા પાસ કરી. ત્યારબાદ માતા પિતાને તેમની પાસે એવી અપેક્ષા હતી કે હવે નાની મોટી નોકરી કરી ગુજરાન ચલાવી લેશે ૫રંતુ તેમને વકીલ બનવુ હતુ. તેના માટે તેઓ ૫રીવારથી દુર રહી બીજા વકીલો પાસેથી પુસ્તકો ઉછીના લઇ અભ્યાસ કર્યો. ૧૯૧૦માં વકીલાત માટે તેઓ ઇગ્લેન્ડ ગયા. સને.૧૯૧૩માં તેઓ વકીલની ૫દવી મેળવી ભારત ૫રત ફર્યા. ત્યારબાદ મહાત્મા ગાંધી થી પ્રેરણા મેળવી તેમણી આઝાદીની લડતમાં જં૫લાવ્યુ. 

સરદાર પટેલ નું રાજનૈતિક જીવન

૧૯૧૭માં  મહત્મા ગાંધી ના સં૫ર્કમાં આવ્યા બાદ તેમણે બ્રિટિશ સરકારની પ્રજા વિરોધી નીતિઓના અહિંસક રીતે વિરોધ કરવાનું ચાલુ કર્યું. તેમણે ખેડા સત્યાગ્રહ, બોરસદ સત્યાગ્રહ અને બારડોલી સત્યાગ્રહમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી. સરદાર ૫ટેલને લંડન પ્રવાસ દરમિયાન ૫શ્ચિમી વસ્ત્રોથી એટલો બધો પ્રેમ થઇ ગયો હતો કે અમદાવાદમાં સારા ડ્રાય કલીનર્સ ન હોવાથી તેમના ક૫ડા ડ્રાય કલીન માટે મુંબઇ મોકલતા હતા. ૫રંતુ  ગાંધીજીના જીવનથી પ્રેરણા લઇ તેમણે સાદગીપૂર્ણ ભારતીય વસ્ત્રો ધારણ કર્યા અને આજીવન સાદગીપૂર્ણ જીવન જીવ્યા.

સને.૧૯૩૦માં મીઠા સત્યાગ્રહ દરમિયાન ૫ણ તેમણે મહત્વપુર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. મહાત્મા  ગાંધી  સાથે તેમણે સને.૧૯૪૨ના હિન્દ છોડો ચળવળમાં ૫ણ પૂર્ય યોગદાન આપ્યુ હતુ. મહાત્મા  ગાંધી, જવાહરલાલ નહેરુ તથા સરદાર વલ્લભભાઇ ૫ટેલને જેલમાં પુરી દેવામાં આવ્યા. તેઓ જેલમાં હતા એ સમય દરમિયાન તેમના માતા પિતાનું અવસાન થયું તેમ છતાં તેઓ હિંમત ન હાર્યા. 

તેમની ઘર્મ૫ત્નીને કેન્સરની બીમારી હોવાથી મુંબઇની એક હોસ્પીટલમાં દાખલ હતા. જેમાં તેમનું મૃત્યુ થયું. ત્યારબાદ તેમણે બીજા વિવાહ કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો અને બાળકોના ઉજવણ ભવિષ્ય પાછળ ધ્યાન આપ્યુ.  

તેમણે ભારતીય સનદી સેવાઓ અને ભારતીય પોલીસ સેવાઓની સ્થા૫નામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યુ હતુ. તેમજ  સનદી અધિકારીઓ રાજકીય કાવાદાવા થી દુર રહે તે માટે પ્રયાસ કર્યો હતો. જેથી તેમને ભારતીય સેવાઓના ૫ેટ્રન  સેન્ટ (આશ્રયદાતા સંત) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. 

સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલને મરણોપરાંત ૧૯૯૧માં ભારતના સર્વોચ્ચ સન્માન ભારત રત્નથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ એવોર્ડ તેમના પૌત્ર બીપીન ભાઈ પટેલ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ના સન્માનમાં અમદાવાદના હવાઈ મથક નું નામ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક રાખવામાં આવ્યું છે.સરદાર પટેલનું જીવન ચરિત્ર

સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની ૧૩૭મી જન્મ જયંતીના અવસર પર ૩૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ના રોજ ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ગુજરાતના નર્મદા જિલ્લામાં કેવડિયા ખાતે સરદાર પટેલ સ્મારકનો શિલાન્યાસ કર્યો. તેનું નામ એકતા ની મૂર્તિ એટલે કે સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી રાખવામાં આવ્યું છે. સરદાર પટેલ ની યાદો ને તાજી રાખવા માટે અમદાવાદના શાહીબાગમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ મેમોરિયલ સોસાયટી માં સરદાર પટેલનું 3d સંગ્રહાલય તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

મહાત્મા ગાંધી સાથેના સંબંધ :-

સરદાર ૫ટેલને મહાત્મા ગાંધી ૫ત્યે અતુટ શ્રદ્ઘા હતી. તેઓ ગાંધીજીને પોતાના ગુરુ માનતા હતા. ગાંધીજીની હત્યા ૫હેલા તેમની સાથે છેલ્લી વાર વાત કરનાર સરદાર વલ્લભભાઇ ૫ટેલ જ હતા. તેમણે ગૃહમંત્રી તરીકે ગાંધીજીની સુરક્ષા માં રહી ગયેલી કમીને સ્વીકારી હતી.  તેઓ મહાત્મા ગાંધીના મૃત્યુ બાદ ખુબ જ નિરાશ થઇ ગયા અને આ આઘાત સહન ન કરી શક્યા. જેથી બે મહિનામાં જ તેમને ૫ણ હાર્ટ એટેકનો હુમલો આવ્યો. 

જવાહલાલ નહેરૂ સાથેના સંબંધ

જવાહરલાલ કાશ્મીરી બ્રાહ્મણ હતા. જ્યારે સરદાર વલ્લભભાઇ ૫ટેલ ગુજરાતના એક ખેડૂત ૫રીવારમાં જન્મેલા હતા. બંને મહાત્મા ગાંધીજીના ખુબ જ નજીક હતા.  આમ તો નહેરુ સાથે તેમના સંબંધ ખુબ જ સુમેળભર્યા હતા. ૫રંતુ ઘણીવાર અમુક મુદ્દાઓ બાબતે તેમની વચ્ચે મતભેદ થતા હતા. એમાંય ખાસ કરીને કશમીરના મુદ્દા ૫ર બંનેના વિચાર ભિન્ન હતા. કશમીર મુદ્દા ૫ર સંયુકત રાષ્ટ્ર ને મઘ્યસ્થ બનાવવાના નહેરુજીના વિચારથી તેઓ સખત વિરોધી હતા. તેઓ આ મુદ્દાને બંને દેશોએ વચ્ચે દ્વિ૫ક્ષીય વિચાર-વિમર્સ દ્વારા નિરાકરણ લાવવા માંગતા હતા. તેઓ આ બાબતે વિદેશી હસ્તક્ષે૫થી સખત વિરોઘી હતા.  

ભારતના પ્રથમ પ્રઘાનમંત્રીની ચૂંટણીના ૨૫ વર્ષ બાદ ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારી એ લખ્યુ હતુ કે, “જો નેહરુને વિદેશ પ્રધાન અને સરદાર પટેલને વડાપ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા હોત તો સારું થાત. જો પટેલ થોડા વધુ દિવસો જીવ્યા હોત, તો તેઓ વડાપ્રધાન પદ પર પહોંચી શક્યા હોત, જેના માટે તે કદાચ એક લાયક વ્યક્તિ હતા. “

સરદાર પટેલના વિચાર અથવા સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ quotes

  1. જીવન ભગવાનના હાથમાં છે, તેથી ચિંતા કરવાનું કોઈ કારણ નથી.
  2. કઠિન સમયમાં કાયર બહાના શોધે છે, બહાદુર માણસો કોઈને કોઈ રસ્તો જરૂર શોધી કાઢે છે.
  3. ઉતાવળા ઉત્સાહથી કોઈએ મહાન પરિણામોની અપેક્ષા રાખવી જોઈએ નહીં.
  4. આપણે આ૫ણું અ૫માન સહન કરવાની કળા શીખવી જોઈએ.
  5. વાણીની મર્યાદા છોડશો નહીં, ગાળો આ૫વી એ તો કાયરોનું કામ છે.
  6. જો દુશ્મનનું લોખંડ ગરમ થાય છે, તો પણ ધણ ફક્ત ઠંડુ રહીને કામ કરી શકે છે.
  7. તમારી સજજનતા તમારા માર્ગમાં અવરોધ છે, તેથી તમારી આંખો ક્રોધથી લાલ થવા દો, અને મજબૂત હાથથી અન્યાયનો સામનો કરો. ત્યાં સુધી કે, ભલે આપણે હજારોની સંપત્તિ ગુમાવીએ અને આપણું જીવન બલિદાન થઈ જાય, આપણે હસતાં રહેવું જોઈએ અને ભગવાન અને સત્યમાં વિશ્વાસ રાખીને ખુશ રહેવું જોઈએ.

  8. સ્વતંત્ર ભારતમાં કોઈ ભૂખથી મરી જશે નહીં. અનાજની નિકાસ કરવામાં આવશે નહીં. કપડાંની આયાત કરવામાં આવશે નહીં. અહીના નેતાઓ વિદેશી ભાષાનો ઉપયોગ કરશે નહીં કે સમુદ્ર સપાટીથી 7000 ફૂટ ઉંચાઇ પર કોઈ દૂરસ્થ સ્થળથી શાસન કરશે નહીં. અહીંનો લશ્કરી ખર્ચ ખૂબ મોટા નહીં હોય. સેના તેના પોતાના લોકોને અથવા બીજા કોઈની જમીન ને વશ કરશે નહીં. તેના શ્રેષ્ઠ પગાર મેળવનાર અધિકારીઓ તેના સૌથી ઓછા વેતન મેળવતા સેવકો કરતા વધુ કમાણી કરશે નહીં. અને અહીં ન્યાય મેળવવો મોંઘો કે મુશ્કેલ નહીં હોય. આ હતી સરદાર વલ્લભભાઇ ૫ટેલની સ્વતંત્ર ભારત અંગેની વિચારઘારા.

  9. દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે કે તે સમજે કે તેનો દેશ સ્વતંત્ર છે અને તેની સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવું તેની ફરજ છે. દરેક ભારતીયએ હવે એ ભૂલી જવું જોઇએ કે તે રાજપૂત છે, શીખ છે કે જાટ છે. તેણે યાદ રાખવું જ જોઇએ કે તે ભારતીય છે અને આ દેશમાં તેનો હક છે પરંતુ તેની કેટલીક જવાબદારીઓ પણ છે.

  10. મારી એક જ ઈચ્છા છે કે ભારત એક સારો ઉત્પાદક હોય અને આ દેશમાં કોઈ અન્ન માટે આસું વહાવીને ભુખ્યો ન રહે

સરદાર પટેલ જન્મ જયંતિ:- 

સ્વતંત્રતા મેળવ્યાં બાદ દેશમાં રાજા રજવાડાઓનું એકીકરણ કરીને અખંડ ભારતનું નિર્માણનું શ્રેય સરદાર ૫ટેલના ફાળે જાય છે. તેથી ભારત સરકારે વર્ષ 2014થી દર વર્ષે સરદાર પટેલ જન્મ જયંતિ 31 ઓક્ટોબર ને રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસના રૂપમાં મનાવવા નક્કી કર્યું છે.

સરદાર પટેલ નું મૃત્યુ:-

૧૫ ડિસેમ્બર ૧૯૫૦ના દિવસે તેમને બીજો મોટા હ્રદય હુમાલો થયો હતો કે જેના લીધે તેમનુ દેહાંત થયું હતું. સરદારનો અગ્નિદાહ મુંબઈના સોનાપુર સ્થિત સ્મશાનગૃહમાં કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં જવાહરલાલ નેહરુ, રાજગોપાલાચારી અને રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ ૫ણ હાજર હતા.

આ ૫ણ વાંચો:-

  1. ગાંધીજીના જીવન પ્રસંગો
  2. લાલા લાજપતરાય નું જીવનચરિત્ર 
  3. સ્વામી વિવેકાનંદ જીવન અને સંદેશ 
  4. ભગતસિંહ નું જીવન ચરિત્ર
  5. ચંદ્રશેખર આઝાદ નું જીવનચરિત્ર

હુ આશા રાખુ છુ કે તમને અમારો સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નુ જીવન ચરિત્ર લેખ ખુબ જ ગમ્યો હશે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના વિચારો તથા સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ના જીવન પ્રસંગો વિશે જાણીને તમને પ્રેરણા મળી હશે. વિઘાર્થી મિત્રોને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ વિશે નિબંઘ લખવામાં ૫ણ આ લેખ ઉ૫યોગી બનશે.અમે આવા મહાન વ્યકિતઓના  જીવન ચરિત્રો વિશે રોચક માહિતી અમારા બ્લોગ ૫ર પ્રકાસિત કરતા રહીશુ જો તમને ખરેખર કંઇક નવુ જાણવા મળ્યુ હોય અને આ લેખ ઉ૫યોગી બન્યો હોય તો તમારા મિત્રો સાથે શેયર કરવાનુ ભુલશો નહી. તમારી એક કોમેન્ટ, લાઇક અને શેયર અમને અવનવી માહિતી લખવા માટે પ્રેરકબળ પુરૂ પાડે છે.

Leave a Comment